فشار سیاست پولی آمریکا و تضعیف اعتماد بازار، روپیه اندونزی را به کف‌های جدید کشاند

روپیه اندونزی روز دوشنبه با کاهش به محدوده ۱۶۸۰۰ روپیه در برابر هر دلار آمریکا تضعیف شد و برای سومین جلسه متوالی همزمان با تثبیت شاخص دلار، عقب‌نشینی کرد. تقویت دلار آمریکا در پی معرفی کوین وارش از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به‌عنوان رئیس احتمالی بعدی فدرال رزرو رخ داد؛ انتصابی که انتظارات بازار نسبت به اتخاذ سیاست‌های پولی تهاجمی‌تر در آمریکا را افزایش داده است. این تحولات، جریان سرمایه جهانی را به سمت دارایی‌های دلاری سوق داده و فشار مضاعفی بر ارزهای بازارهای نوظهور، از جمله روپیه اندونزی، وارد کرده است.

در بازار داخلی اندونزی، روپیه همچنان تحت فشار انتظارات مربوط به تداوم نرخ‌های بهره پایین‌تر قرار دارد؛ موضوعی که نشان‌دهنده تمرکز بانک مرکزی اندونزی بر حمایت از رشد اقتصادی در سال جاری است. بانک اندونزی از سپتامبر ۲۰۲۴ تاکنون مجموعاً ۱۵۰ واحد پایه نرخ بهره را کاهش داده و این رویکرد انبساطی، در شرایطی که سیاست پولی آمریکا در مسیر انقباضی‌تری قرار گرفته، شکاف بازدهی را به زیان دارایی‌های روپیه‌ای افزایش داده است. همین تفاوت سیاستی، جذابیت نگهداری ارز اندونزی را برای سرمایه‌گذاران خارجی کاهش داده و به تضعیف بیشتر آن دامن زده است.علاوه بر عوامل پولی، وخامت احساسات سرمایه‌گذاری در بازار سهام اندونزی نیز نقش مهمی در فشار بر روپیه ایفا کرده است. فروش گسترده سهام پس از ابراز نگرانی‌های MSCI درباره مسائل شفافیت، که با استعفای ناگهانی مقامات ارشد مالی تشدید شد، باعث خروج سرمایه و افزایش تقاضا برای دلار شد. این تحولات، اعتماد سرمایه‌گذاران به ثبات نهادی و چارچوب نظارتی بازار اندونزی را تضعیف کرده و بر نوسانات مالی افزوده است.

در بخش داده‌های اقتصادی، تصویر تورمی اندونزی سیگنال‌های متناقضی ارائه می‌دهد. تورم کل در ژانویه به ۳.۵۵ درصد رسید که بالاترین سطح در سه سال گذشته محسوب می‌شود، در حالی که تورم هسته به ۲.۴۵ درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح نه ماه اخیر رسید. با این حال، هر دو شاخص همچنان در محدوده هدف ۱.۵ تا ۳.۵ درصدی بانک اندونزی قرار دارند و این موضوع نشان می‌دهد که در حال حاضر فوریت چندانی برای تشدید سیاست‌های پولی وجود ندارد. همین مسئله، انتظارات بازار مبنی بر ادامه رویکرد حمایتی بانک مرکزی از رشد اقتصادی را تقویت کرده و فشار بر روپیه را حفظ کرده است.

در مقابل، داده‌های بخش خارجی تا حدی نقش تعدیل‌کننده ایفا کردند؛ به‌طوری که مازاد تجاری ماه دسامبر فراتر از پیش‌بینی‌ها ثبت شد، زیرا رشد صادرات از واردات پیشی گرفت. این عملکرد بهتر از انتظار، در سایه تقاضای جهانی نسبتاً مقاوم، تا حدودی از شدت فشار نزولی بر روپیه کاست. با این حال، در مجموع، ترکیب سیاست پولی تهاجمی‌تر آمریکا، ضعف اعتماد بازار داخلی و چشم‌انداز نرخ‌های پایین‌تر در اندونزی، همچنان ریسک‌های نزولی قابل‌توجهی را برای روپیه در کوتاه‌مدت حفظ کرده است.