بازارهای مالی ژاپن همچنان نسبت به مسیر سیاست مالی دولت حساس هستند. هشدار اخیر هیروشی واتانابه، دیپلمات ارشد سابق ارزی ژاپن، نشان میدهد که گسترش کاهشهای مالیاتی میتواند دوباره فشار بر اوراق قرضه دولتی و ارزش ین را افزایش دهد. واتانابه احتمال واکنش منفی بازار را با «شوک تراس» در بریتانیا مقایسه کرده است؛ بحرانی […]
بازارهای مالی ژاپن همچنان نسبت به مسیر سیاست مالی دولت حساس هستند. هشدار اخیر هیروشی واتانابه، دیپلمات ارشد سابق ارزی ژاپن، نشان میدهد که گسترش کاهشهای مالیاتی میتواند دوباره فشار بر اوراق قرضه دولتی و ارزش ین را افزایش دهد.
واتانابه احتمال واکنش منفی بازار را با «شوک تراس» در بریتانیا مقایسه کرده است؛ بحرانی که به بیثباتی شدید بازارهای مالی این کشور منجر شد. با این حال، این مقایسه به معنای پیشبینی وقوع بحران مشابه در ژاپن نیست و بیشتر بر حساسیت فعلی بازار نسبت به سیاست مالی دولت تأکید دارد.
به گفته واتانابه، بازار در شرایطی شکننده قرار دارد و هرگونه تغییر قابلتوجه در پیامهای مالی دولت میتواند بر انتظارات سرمایهگذاران اثر بگذارد.
یکی از نگرانیهای اصلی، احتمال گسترش معافیتها یا کاهش مالیات فروش است. سرمایهگذاران نگران هستند که افزایش مخارج یا کاهش درآمدهای مالیاتی، بدون پشتوانه مالی روشن، فشار بیشتری بر وضعیت بودجه دولت وارد کند.
این نگرانی در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدهی عمومی ژاپن در سطح بسیار بالایی قرار دارد. در چنین فضایی، بازار اوراق قرضه و بازار ارز میتوانند نسبت به تغییر انتظارات درباره سیاست مالی واکنش نشان دهند.
هیروشی واتانابه، معاون سابق وزیر دارایی ژاپن در امور بینالملل، معتقد است بازار در حال حاضر در وضعیتی شکننده قرار دارد.
او به رویترز گفت که بازارها فعلاً توانستهاند شرایط موجود را تحمل کنند، اما این تعادل بسیار حساس است. از نگاه او، اگر دولت ژاپن نشانهای از گسترش کاهشهای مالیاتی فراتر از وعدههای فعلی ارائه کند، احتمال واکنش شدید سرمایهگذاران افزایش خواهد یافت.
واتانابه همچنین معتقد است که احتیاط سرمایهگذاران بزرگ آمریکایی و اروپایی ممکن است بر نحوه بیان سیاستهای اقتصادی از سوی دولت ژاپن اثر گذاشته باشد.
این نگرانیها همزمان با تلاش دولت سانائه تاکائیچی برای دریافت حمایت سیاسی از برنامههای اقتصادی خود مطرح شده است.
تاکائیچی پیش از انتخابات زودهنگام ۸ فوریه به دنبال کسب پشتوانه سیاسی برای سیاستهای انبساطی و تلاش برای تحریک اقتصاد بود. یکی از وعدههای مطرحشده، کاهش مالیات مصرف بر مواد غذایی برای یک دوره دو ساله بود. این وعده به افزایش نگرانیها درباره انضباط مالی ژاپن انجامید.
از دید بازار، مسئله فقط میزان کاهش مالیات نیست. سرمایهگذاران به این موضوع نیز توجه دارند که آیا کاهش درآمدهای مالیاتی با برنامهای مشخص برای مدیریت منابع مالی دولت همراه خواهد بود یا خیر.
پس از مطرح شدن وعده کاهش مالیات مصرف، اوراق قرضه دولتی ژاپن با سررسیدهای بسیار بلندمدت با فشار فروش قابلتوجهی مواجه شدند.
همزمان، ارزش ین نیز کاهش یافت و به محدودههایی نزدیک شد که پیشتر با مداخله مقامات ژاپنی در بازار ارز ارتباط پیدا کرده بود.
با این حال، بازار در هفتههای بعد تا حدی آرامتر شد و ین به حوالی ۱۵۴ ین در برابر هر دلار بازگشت. این حرکت همزمان با گمانهزنیها درباره انجام «بررسی نرخ» میان مقامات ژاپنی و آمریکایی بود؛ اقدامی که معمولاً میتواند بهعنوان یکی از نشانههای مقدماتی احتمال مداخله ارزی در نظر گرفته شود.
مقایسه وضعیت ژاپن با «شوک تراس» بریتانیا بیشتر یک هشدار درباره واکنش بازار است تا پیشبینی وقوع یک بحران مشابه.
در این چارچوب، نگرانی اصلی این است که اگر سرمایهگذاران احساس کنند سیاست مالی دولت بیش از حد انبساطی شده است، ممکن است بازده مورد انتظار آنها از نگهداری اوراق دولتی افزایش یابد. افزایش فشار فروش اوراق نیز میتواند پیامدهایی برای سایر بازارهای مالی داشته باشد.
بنابراین، آنچه برای بازار اهمیت دارد، نه صرفاً یک تصمیم مالیاتی، بلکه اعتبار مسیر کلی سیاست مالی دولت و میزان اعتماد سرمایهگذاران به آن است.
از دید واتانابه، چند عامل ساختاری میتواند مانع از تقویت پایدار ین شود:
واتانابه احتمال داده است که ین در مقاطعی بتواند به محدوده ۱۴۰ در برابر دلار نزدیک شود؛ با این حال، او شرایط لازم برای تداوم و تقویت پایدار ارزش ین را در وضعیت فعلی دشوار میداند. این دیدگاه یک ارزیابی تحلیلی است و نباید بهعنوان پیشبینی قطعی نرخ ارز تلقی شود.
مسیر آینده بازارهای ژاپن تا حد زیادی به نحوه مدیریت همزمان سیاست مالی، بدهی عمومی و سیاست پولی بستگی خواهد داشت.
اگر سیاستهای مالی انبساطی با پیامهای روشن درباره مدیریت منابع دولت همراه شود، ممکن است بخشی از نگرانیهای بازار کاهش پیدا کند. در مقابل، هرگونه تصور درباره افزایش بیضابطه هزینهها یا کاهش درآمدهای مالیاتی میتواند حساسیت سرمایهگذاران را بیشتر کند.
در بازار ارز نیز مسیر ین تنها به سیاست مالی وابسته نیست. تصمیمهای بانک مرکزی ژاپن، وضعیت تجارت خارجی و شرایط کلی بازارهای جهانی نیز میتوانند بر ارزش ین اثرگذار باشند.
در نتیجه، هشدار واتانابه را میتوان بیشتر بهعنوان نشانهای از حساسیت بالای بازار نسبت به سیاستهای مالی ژاپن در نظر گرفت؛ نه پیشبینی قطعی یک بحران یا سقوط ارزش ین.
منبع: رویترز، منتشرشده در Investing.com، ۳۱ ژانویه ۲۰۲۶.
دیدگاهتان را بنویسید